Lejkówka szarawa
Clitocybe nebularis
Inne nazwy: lejkówka mglista, gąsówka mglista, bedłka mgława
Duży, popielatoszary grzyb z jasnymi, zbiegającymi blaszkami, rosnący jesienią w ściółce, często w kręgach.
Trujący. Nie zbieraj go i nie wkładaj do koszyka z innymi grzybami.
Dawniej zbierana, dziś odradzana – u części osób wywołuje silne dolegliwości żołądkowo-jelitowe.
Jak rozpoznać
- Kapelusz
- 6–20 cm, popielatoszary do szarobrązowego, z białawym nalotem, przy brzegu jaśniejszy. Długo wypukły z podwiniętym brzegiem, potem płaski lub lekko wklęsły.
- Spód kapelusza
- Blaszki gęste, cienkie, białe, potem kremowe, krótko zbiegające na trzon. Wysyp zarodników kremowy.
- Trzon i nasada
- Gruby, do 3 cm, białawy do bladoszarego, włóknisty. Nasada wyraźnie zgrubiała, maczugowata, bez pochwy.
- Miąższ
- Biały, gruby, nie zmienia barwy. Zapach silny, słodkawy, często nieprzyjemny.
Nie sprawdzaj grzybów smakiem.
Z czym można pomylić
- Dzwonkówka trującatrujący
Trująca. Ma żółtawe, potem różowe, rzadsze blaszki i różowy wysyp zarodników.
- Gąsówka fioletowawa
Ma liliowe blaszki i liliowy odcień trzonu, a nie białe blaszki.
Żadna pojedyncza cecha nie wystarcza. Jeśli którejś nie możesz sprawdzić, zostaw grzyb.
Kiedy i gdzie
- Kiedy
- Od sierpnia do listopada, najczęściej w październiku i listopadzie, czasem do grudnia.
- Gdzie
- W lasach liściastych i iglastych, zwłaszcza bukowych i świerkowych, także w parkach. Rośnie na ziemi w ściółce, gromadnie, często w łukach i kręgach.
Ochrona i prawo
- Ochrona gatunkowa
- Nie jest chroniony (rozporządzenie w sprawie ochrony gatunkowej grzybów, Dz.U. 2014 poz. 1408).
- Wykaz grzybów dopuszczonych do obrotu
- Nie ma go w wykazie. Wykaz dotyczy handlu i skupu grzybów. Nie jest oceną Twojego okazu. Podstawa: Dz.U. 2026 poz. 258, zał. 1.
Stan prawny sprawdzono 19.10.2026.
Bezpieczeństwo
Pewność albo zostaw
Zbieraj tylko grzyby, które rozpoznajesz na pewno. Atlas pomaga się uczyć, ale nie zastępuje grzyboznawcy.
Pokaż grzyboznawcy
W sezonie grzyboznawcy w stacjach sanitarno-epidemiologicznych (sanepidzie) oceniają grzyby zbierane na własny użytek, zwykle bezpłatnie. Przynieś grzyby świeże i całe, nieoczyszczone i niepokrojone.
Po zjedzeniu podejrzanego grzyba dzwoń 112
Nie czekaj na objawy. Zachowaj resztki grzybów i potrawy.
Źródła
Opis napisaliśmy na podstawie faktów z kilku niezależnych źródeł. Treść czeka na recenzję mykologa.
Pokaż źródła (7)
- Wojewoda W. 2003. Checklist of Polish larger Basidiomycetes. IB PAN, Kraków
- Wikipedia (pl): Lejkówka szarawa
- Wikipedia (en): Clitocybe nebularis
- Wikipedia (de): Nebelgrauer Trichterling
- First Nature: Clitocybe nebularis – Clouded Funnel
- VAPKO (Vereinigung amtlicher Pilzkontrollorgane der Schweiz): Clitocybe nébuleux – modification du statut de comestibilité (newsletter)
- Wild Food UK: Clouded Funnel (Clitocybe nebularis)
Wersja treści: a1-2026-10-19.
Zgłoś błądOdpisujemy zwykle w ciągu 3 dni roboczych.