Czubniczka ostrołuskowa
Echinoderma asperum
Inne nazwy: jeżoskórka ostrołuskowa, czubajeczka ostrołuskowa, czubajka ostrołuskowata
Średni grzyb z blaszkami, z brązowym kapeluszem pokrytym ostrymi, sterczącymi łuskami.
Trujący. Nie zbieraj go i nie wkładaj do koszyka z innymi grzybami.
Trująca i bywa mylona z kanią.
Jak rozpoznać
- Kapelusz
- Średnica 5–12 cm, jasnobrązowy, pokryty ciemnobrązowymi, stożkowatymi, sterczącymi łuskami. Łuski łatwo odpadają.
- Spód kapelusza
- Blaszki białe do kremowych, bardzo gęste, często rozwidlone, wolne.
- Trzon i nasada
- Do 10 cm, z szerokim, błoniastym pierścieniem, który się nie przesuwa i od spodu ma brązowe łuseczki. Poniżej pierścienia trzon jest brązowo łuseczkowaty, a nasada lekko bulwiasta.
- Miąższ
- Biały. Ma silny, nieprzyjemny zapach, przypominający gaz.
Nie sprawdzaj grzybów smakiem.
Z czym można pomylić
Kania ma przylegające łuski, wężykowaty wzór na trzonie i pierścień, który się przesuwa. Zwykle jest też większa.
Żadna pojedyncza cecha nie wystarcza. Jeśli którejś nie możesz sprawdzić, zostaw grzyb.
Kiedy i gdzie
- Kiedy
- Od sierpnia do października.
- Gdzie
- W lasach liściastych i iglastych, w parkach i ogrodach. Rośnie na ziemi żyznej, bogatej w próchnicę, często przy ścieżkach.
Ochrona i prawo
- Ochrona gatunkowa
- Nie jest chroniony (rozporządzenie w sprawie ochrony gatunkowej grzybów, Dz.U. 2014 poz. 1408).
- Wykaz grzybów dopuszczonych do obrotu
- Nie ma go w wykazie. Wykaz dotyczy handlu i skupu grzybów. Nie jest oceną Twojego okazu. Podstawa: Dz.U. 2026 poz. 258, zał. 1.
Stan prawny sprawdzono 19.10.2026.
Bezpieczeństwo
Pewność albo zostaw
Zbieraj tylko grzyby, które rozpoznajesz na pewno. Atlas pomaga się uczyć, ale nie zastępuje grzyboznawcy.
Pokaż grzyboznawcy
W sezonie grzyboznawcy w stacjach sanitarno-epidemiologicznych (sanepidzie) oceniają grzyby zbierane na własny użytek, zwykle bezpłatnie. Przynieś grzyby świeże i całe, nieoczyszczone i niepokrojone.
Po zjedzeniu podejrzanego grzyba dzwoń 112
Nie czekaj na objawy. Zachowaj resztki grzybów i potrawy.
Źródła
Opis napisaliśmy na podstawie faktów z kilku niezależnych źródeł. Treść czeka na recenzję mykologa.
Pokaż źródła (7)
- Wojewoda W. 2003. Checklist of Polish larger Basidiomycetes. IB PAN, Kraków
- Wikipedia (pl): Jeżoskórka ostrołuskowa
- Wikipedia (en): Echinoderma asperum
- Wikipedia (de): Spitzschuppiger Stachelschirmling
- Snowarski M. Atlas grzybów Polski (grzyby.pl): Lepiota aspera (czubajeczka ostrołuskowa)
- WSSE w Poznaniu (A. Maciąg): Najczęstsze grzybowe pomyłki, czyli grzyby jadalne i podobne do nich (gov.pl, PDF)
- PSSE w Golubiu-Dobrzyniu: Pomyłka, która może być śmiertelna, czyli grzybowe pomyłki (gov.pl)
Wersja treści: a1-2026-10-19.
Zgłoś błądOdpisujemy zwykle w ciągu 3 dni roboczych.