Błyskoporek podkorowy (czaga)
Inonotus obliquus
Inne nazwy: błyskoporek ukośny, włóknouszek ukośny, czarna huba
Czarna, głęboko spękana narośl na pniu żywej brzozy, podobna do węgla; w środku rdzawobrązowa.
Gatunek chroniony. Nie zrywaj go — wystarczą zdjęcia.
Pozyskiwanie narośli wymaga zezwolenia.
Jak rozpoznać
- Kapelusz
- Brak kapelusza. Na pniu widać nieregularną, czarną, spękaną narośl, zwykle 10–50 cm, podobną do zwęglonego drewna lub żużla.
- Spód kapelusza
- Narośl nie ma porów. Rurki tworzy tylko płaski owocnik pod korą obumarłego drzewa, widywany rzadko.
- Trzon i nasada
- Brak trzonu – narośl wyrasta wprost z pnia.
- Miąższ
- Wnętrze bardzo twarde i zbite, rdzawobrązowe do żółtawego, z jaśniejszymi żyłkami.
Nie sprawdzaj grzybów smakiem.
Z czym można pomylić
- Czeczota (narośl drewna)
To zgrubienie samego pnia, nie grzyb. Jest pokryta korą, a w środku ma słoje drewna.
- Błyskoporek dziuplowy
Tworzy mniejsze, kilkucentymetrowe narośla tylko w dziuplach i przy ich otworach, głównie na dębach.
Żadna pojedyncza cecha nie wystarcza. Jeśli którejś nie możesz sprawdzić, zostaw grzyb.
Kiedy i gdzie
- Kiedy
- Narośl widać przez cały rok, rośnie wiele lat. Płaskie owocniki pod korą pojawiają się latem i żyją kilka tygodni.
- Gdzie
- Różne lasy, rzadziej parki i przydrożne zadrzewienia. Rośnie na żywych, zwykle starszych brzozach, rzadziej na olszy, grabie lub buku.
Grzyb przez wiele lat rozkłada drewno żywego drzewa i zwykle je zabija.
Ochrona i prawo
- Ochrona gatunkowa
- Ochrona częściowa (Dz.U. 2014 poz. 1408, zał. 2 lp. 60 (pozyskiwanie tylko za zezwoleniem — zał. 3)). Nie zrywaj go — wystarczą zdjęcia.
- Wykaz grzybów dopuszczonych do obrotu
- Nie ma go w wykazie. Wykaz dotyczy handlu i skupu grzybów. Nie jest oceną Twojego okazu. Podstawa: Dz.U. 2026 poz. 258, zał. 1.
Stan prawny sprawdzono 19.10.2026.
Bezpieczeństwo
Pewność albo zostaw
Zbieraj tylko grzyby, które rozpoznajesz na pewno. Atlas pomaga się uczyć, ale nie zastępuje grzyboznawcy.
Pokaż grzyboznawcy
W sezonie grzyboznawcy w stacjach sanitarno-epidemiologicznych (sanepidzie) oceniają grzyby zbierane na własny użytek, zwykle bezpłatnie. Przynieś grzyby świeże i całe, nieoczyszczone i niepokrojone.
Po zjedzeniu podejrzanego grzyba dzwoń 112
Nie czekaj na objawy. Zachowaj resztki grzybów i potrawy.
Źródła
Opis napisaliśmy na podstawie faktów z kilku niezależnych źródeł. Treść czeka na recenzję mykologa.
Pokaż źródła (6)
- Wojewoda W. 2003. Checklist of Polish larger Basidiomycetes. IB PAN, Kraków (Inonotus obliquus)
- Kujawa A., Ruszkiewicz-Michalska M., Kałucka I.L. (red.) 2020. Grzyby chronione Polski. IŚRiL PAN, Poznań – rozdz. 2 Błyskoporek podkorowy (Szczepkowski A., s. 244–246)
- Snowarski M. Atlas grzybów Polski (grzyby.pl): Inonotus obliquus
- Wikipedia (pl): Błyskoporek podkorowy
- Wikipedia (en): Inonotus obliquus (z S4 liczone jako jedno źródło)
- Cooper P. 2026. Tree Burls. UConn Home & Garden Education Center
Wersja treści: a1-2026-10-19.
Zgłoś błądOdpisujemy zwykle w ciągu 3 dni roboczych.