Twardzioszek przydrożny
Marasmius oreades
Inne nazwy: tanecznica, przydróżka, zwiędlak przydrożny
Mały, płowy grzyb z łąk i poboczy, rosnący w kręgach, z rzadkimi blaszkami i twardym, sprężystym trzonem.
Zbierany jako grzyb jadalny. Zanim zjesz, pokaż grzyboznawcy.
Na tych samych trawnikach rosną silnie trujące, białawe lejkówki. Sprawdzaj każdy owocnik osobno.
Jak rozpoznać
- Kapelusz
- 2–5 cm, płowy do ochrowobrązowego, po wyschnięciu kremowy. Najpierw dzwonkowaty, potem płaski z szerokim, tępym garbkiem.
- Spód kapelusza
- Blaszki bardzo rzadkie, szerokie, białawe do kremowych, wolne lub ledwo przyrośnięte. Wysyp zarodników biały.
- Trzon i nasada
- Cienki, twardy i elastyczny, trudno go złamać. Nasada bez bulwy, lekko owłosiona, z białą grzybnią.
- Miąższ
- Cienki, białawy.
Nie sprawdzaj grzybów smakiem.
Z czym można pomylić
- Lejkówka jadowita i inne białawe lejkówki
Silnie trujące. Mają gęste, wąskie, często zbiegające blaszki, kruchy trzon i kapelusz bez garbka.
- Polówka wczesna
Ma blaszki ciemniejące do brązowych i brązowy wysyp zarodników.
Żadna pojedyncza cecha nie wystarcza. Jeśli którejś nie możesz sprawdzić, zostaw grzyb.
Kiedy i gdzie
- Kiedy
- Od maja do października, czasem do listopada.
- Gdzie
- Poza lasem: na łąkach, pastwiskach, trawnikach i poboczach dróg, także na skrajach lasów. Rośnie w trawie, często w kręgach lub łukach.
Ochrona i prawo
- Ochrona gatunkowa
- Nie jest chroniony (rozporządzenie w sprawie ochrony gatunkowej grzybów, Dz.U. 2014 poz. 1408).
- Wykaz grzybów dopuszczonych do obrotu
- Jest w wykazie (poz. 66: twardzioszek przydrożny). Wykaz dotyczy handlu i skupu grzybów. Nie jest oceną Twojego okazu. Podstawa: Dz.U. 2026 poz. 258, zał. 1.
Stan prawny sprawdzono 19.10.2026.
Bezpieczeństwo
Pewność albo zostaw
Zbieraj tylko grzyby, które rozpoznajesz na pewno. Atlas pomaga się uczyć, ale nie zastępuje grzyboznawcy.
Pokaż grzyboznawcy
W sezonie grzyboznawcy w stacjach sanitarno-epidemiologicznych (sanepidzie) oceniają grzyby zbierane na własny użytek, zwykle bezpłatnie. Przynieś grzyby świeże i całe, nieoczyszczone i niepokrojone.
Po zjedzeniu podejrzanego grzyba dzwoń 112
Nie czekaj na objawy. Zachowaj resztki grzybów i potrawy.
Źródła
Opis napisaliśmy na podstawie faktów z kilku niezależnych źródeł. Treść czeka na recenzję mykologa.
Pokaż źródła (4)
Wersja treści: a1-2026-10-19.
Zgłoś błądOdpisujemy zwykle w ciągu 3 dni roboczych.