Sarniak sosnowy

Sarcodon squamosus

Inne nazwy: sarna, sarenka

Zbierany jako jadalny

Duży, brązowy grzyb z kapeluszem pokrytym grubymi, ciemnymi łuskami i z kolcami zamiast blaszek.

Zbierany jako grzyb jadalny. Na surowo trujący. Zanim zjesz, pokaż grzyboznawcy.

Kilka podobnych sarniaków jest w Polsce pod ochroną ścisłą. Nie zrywaj okazów z szarozieloną lub sinawą nasadą trzonu ani z fioletowym miąższem.

Jak rozpoznać

Kapelusz: Duży, 6–20 cm, płasko wypukły, potem z wgłębieniem. Jasnobrązowy, pokryty grubymi, ciemnobrązowymi, odstającymi łuskami, największymi na środku.
Spód kapelusza: Zamiast blaszek gęste, kruche kolce, kilka milimetrów długie. Młode białawe, potem szarobrązowe do purpurowobrązowych.
Trzon i nasada: Krótki i gruby, 4–8 cm, białawy, z wiekiem brązowiejący. Nasada pozostaje jasna – bez szarozielonego czy sinego zabarwienia.
Miąższ: Białawy, z wiekiem szarobrązowawy, nie fioletowieje. Zapach przyjemny, korzenny.

Nie sprawdzaj grzybów smakiem.

Z czym można pomylić

Sarniak sinostopy i sarniak szorstki
Mają szarozieloną lub sinawą nasadę trzonu i miąższ w tym miejscu. Są pod ochroną ścisłą – nie zrywaj ich.
Sarniak fiołkowy
Ma jaśniejszy, mięsnobrązowy kapelusz i fioletowy miąższ na przekroju. Jest pod ochroną ścisłą.
Kolczakówki
Mają twardy, korkowaty miąższ ze strefami widocznymi na przekroju. Wiele z nich jest pod ochroną.
Sarniak świerkowy (dachówkowaty)
Jest niemal identyczny, ale rośnie pod świerkami. Najpewniej odróżnia je drzewo, pod którym rosną.

Żadna pojedyncza cecha nie wystarcza. Jeśli którejś nie możesz sprawdzić, zostaw grzyb.

Kiedy i gdzie

Kiedy: Od sierpnia do listopada, najczęściej we wrześniu i październiku.
Gdzie: W borach i młodnikach sosnowych, na piaszczystej glebie, wśród mchu i igliwia. Rośnie na ziemi, pojedynczo lub w grupach.

Dawniej mylony z sarniakiem świerkowym, więc starsze dane o sarniaku dachówkowatym dotyczą obu gatunków.

Ochrona i prawo

Ochrona gatunkowa: Nie jest chroniony (rozporządzenie w sprawie ochrony gatunkowej grzybów, Dz.U. 2014 poz. 1408).
Wykaz grzybów dopuszczonych do obrotu: Nie ma go w wykazie. Wykaz dotyczy handlu i skupu grzybów. Nie jest oceną Twojego okazu. Podstawa: Dz.U. 2026 poz. 258, zał. 1.

Stan prawny sprawdzono 19.10.2026.

Bezpieczeństwo

Pewność albo zostaw

Zbieraj tylko grzyby, które rozpoznajesz na pewno. Atlas pomaga się uczyć, ale nie zastępuje grzyboznawcy.

Pokaż grzyboznawcy

W sezonie grzyboznawcy w stacjach sanitarno-epidemiologicznych (sanepidzie) oceniają grzyby zbierane na własny użytek, zwykle bezpłatnie. Przynieś grzyby świeże i całe, nieoczyszczone i niepokrojone.

Po zjedzeniu podejrzanego grzyba dzwoń 112

Nie czekaj na objawy. Zachowaj resztki grzybów i potrawy.

Zadzwoń 112

Źródła

Opis napisaliśmy na podstawie faktów z kilku niezależnych źródeł. Treść czeka na recenzję mykologa.

Pokaż źródła (7)

Wersja treści: a1-2026-10-19.

Zgłoś błąd

Odpisujemy zwykle w ciągu 3 dni roboczych.