Czubajka czerwieniejąca (czubajnik)
Chlorophyllum rhacodes
Inne nazwy: czubajnik czerwieniejący
Duży grzyb podobny do kani, z grubymi, odstającymi łuskami i miąższem czerwieniejącym po przekrojeniu.
Trujący. Nie zbieraj go i nie wkładaj do koszyka z innymi grzybami.
Wielu osobom szkodzi – wywołuje dolegliwości żołądkowe. Łatwo ją pomylić z kanią i z podobnymi, trującymi czubajnikami.
Jak rozpoznać
- Kapelusz
- Średnica 5–15 cm, długo wypukły, rzadko całkiem płaski. Środek brązowy, wokół grube, odstające, brązowe łuski na jaśniejszym tle.
- Spód kapelusza
- Blaszki białe, gęste i wolne; po uszkodzeniu czerwienieją.
- Trzon i nasada
- Biały do brązowawego, prawie gładki, bez wężykowatego wzoru, z ruchomym pierścieniem. Nasada z dużą bulwą, bez pochwy.
- Miąższ
- Białawy, po przekrojeniu szybko pomarańczowieje i czerwienieje.
Nie sprawdzaj grzybów smakiem.
Z czym można pomylić
Kania ma trzon z brązowym, wężykowatym wzorem, a jej miąższ nie zmienia barwy. Łuski na jej kapeluszu są drobniejsze.
- Muchomor zielonawy (sromotnikowy)śmiertelnie trujący
Ma bulwę w błoniastej pochwie („worku”) i gładki, zielonkawy kapelusz. Jest śmiertelnie trujący.
- Muchomor plamistytrujący
Ma białe łatki na kapeluszu i pierścień, który się nie przesuwa. Jego miąższ nie czerwienieje.
- Czubajnik ogrodowy
Rośnie na kompostach i w ogrodach, ma bardzo wyraźną, ostro odgraniczoną bulwę. Jest trujący.
Żadna pojedyncza cecha nie wystarcza. Jeśli którejś nie możesz sprawdzić, zostaw grzyb.
Kiedy i gdzie
- Kiedy
- Od lipca do listopada.
- Gdzie
- W lasach iglastych i liściastych, najczęściej pod świerkami, przy leśnych drogach i na polanach. Rośnie na ziemi, często wśród traw.
Ochrona i prawo
- Ochrona gatunkowa
- Nie jest chroniony (rozporządzenie w sprawie ochrony gatunkowej grzybów, Dz.U. 2014 poz. 1408).
- Wykaz grzybów dopuszczonych do obrotu
- Nie ma go w wykazie. Wykaz dotyczy handlu i skupu grzybów. Nie jest oceną Twojego okazu. Podstawa: Dz.U. 2026 poz. 258, zał. 1.
Stan prawny sprawdzono 19.10.2026.
Bezpieczeństwo
Pewność albo zostaw
Zbieraj tylko grzyby, które rozpoznajesz na pewno. Atlas pomaga się uczyć, ale nie zastępuje grzyboznawcy.
Pokaż grzyboznawcy
W sezonie grzyboznawcy w stacjach sanitarno-epidemiologicznych (sanepidzie) oceniają grzyby zbierane na własny użytek, zwykle bezpłatnie. Przynieś grzyby świeże i całe, nieoczyszczone i niepokrojone.
Po zjedzeniu podejrzanego grzyba dzwoń 112
Nie czekaj na objawy. Zachowaj resztki grzybów i potrawy.
Źródła
Opis napisaliśmy na podstawie faktów z kilku niezależnych źródeł. Treść czeka na recenzję mykologa.
Pokaż źródła (8)
- Wojewoda W. 2003. Checklist of Polish larger Basidiomycetes. IB PAN, Kraków
- Wikipedia (pl): Czubajnik czerwieniejący
- Wikipedia (en): Chlorophyllum rhacodes
- Wikipedia (de): Safranschirmling
- O'Reilly P. First Nature: Chlorophyllum rhacodes – Shaggy Parasol
- O'Reilly P. First Nature: Macrolepiota procera – Parasol
- WSSE w Poznaniu (A. Maciąg): Najczęstsze grzybowe pomyłki, czyli grzyby jadalne i podobne do nich (gov.pl, PDF)
- PSSE w Golubiu-Dobrzyniu: Pomyłka, która może być śmiertelna, czyli grzybowe pomyłki (gov.pl)
Wersja treści: a1-2026-10-19.
Zgłoś błądOdpisujemy zwykle w ciągu 3 dni roboczych.