Hełmówka jadowita

Galerina marginata

Inne nazwy: hełmówka obrzeżona, łuskwiak obrzeżony

Śmiertelnie trujący

Mały, miodowobrązowy grzyb z blaszkami i cienkim pierścieniem, rosnący w grupach lub kępkach na martwym drewnie.

Śmiertelnie trujący. Nie zbieraj go i nie wkładaj do koszyka z innymi grzybami.

Zawiera te same trucizny co muchomor zielonawy, a rośnie w kępkach na drewnie jak opieńki. Objawy pojawiają się po wielu godzinach, gdy wątroba jest już uszkadzana.

Jak rozpoznać

Kapelusz: 1–5 cm, gładki, bez łusek. Wilgotny miodowy do rdzawobrązowego, z prążkowanym brzegiem; wysychając jaśnieje.
Spód kapelusza: Blaszki przyrośnięte, młode ochrowe, potem rdzawobrązowe. Wysyp zarodników rdzawobrązowy.
Trzon i nasada: Cienki, do 0,6 cm, brązowawy, z cienkim, nietrwałym pierścieniem. Pod pierścieniem srebrzystobiałe włókienka. Nasada ciemniejsza, bez bulwy i pochwy.
Miąższ: Cienki, w kapeluszu jasnoochrowy, w trzonie brązowy. Zapach mączny.

Nie sprawdzaj grzybów smakiem.

Z czym można pomylić

Opieńki
Opieńki mają jasne blaszki i biały wysyp zarodników, a na kapeluszu łuseczki. Hełmówka ma blaszki rdzawobrązowe i gładki kapelusz.
Łuskwiak zmienny
Pod pierścieniem ma odstające łuseczki zamiast srebrzystych włókienek i trwalszy pierścień. Na oko często nie da się ich odróżnić.
Płomiennica zimowa
Ma ciemny, aksamitny trzon bez pierścienia i biały wysyp zarodników. Rośnie późną jesienią i zimą.

Żadna pojedyncza cecha nie wystarcza. Jeśli którejś nie możesz sprawdzić, zostaw grzyb.

Kiedy i gdzie

Kiedy: Od czerwca do października, w ciepłe jesienie do pierwszych przymrozków.
Gdzie: W lasach iglastych i mieszanych, rzadziej liściastych. Rośnie na martwym drewnie: pniakach, kłodach, gałęziach i trocinach, najczęściej świerków, jodeł i sosen.

Ochrona i prawo

Ochrona gatunkowa: Nie jest chroniony (rozporządzenie w sprawie ochrony gatunkowej grzybów, Dz.U. 2014 poz. 1408).
Wykaz grzybów dopuszczonych do obrotu: Nie ma go w wykazie. Wykaz dotyczy handlu i skupu grzybów. Nie jest oceną Twojego okazu. Podstawa: Dz.U. 2026 poz. 258, zał. 1.

Stan prawny sprawdzono 19.10.2026.

Bezpieczeństwo

Pewność albo zostaw

Zbieraj tylko grzyby, które rozpoznajesz na pewno. Atlas pomaga się uczyć, ale nie zastępuje grzyboznawcy.

Pokaż grzyboznawcy

W sezonie grzyboznawcy w stacjach sanitarno-epidemiologicznych (sanepidzie) oceniają grzyby zbierane na własny użytek, zwykle bezpłatnie. Przynieś grzyby świeże i całe, nieoczyszczone i niepokrojone.

Po zjedzeniu podejrzanego grzyba dzwoń 112

Nie czekaj na objawy. Zachowaj resztki grzybów i potrawy.

Zadzwoń 112

Źródła

Opis napisaliśmy na podstawie faktów z kilku niezależnych źródeł. Treść czeka na recenzję mykologa.

Pokaż źródła (9)

Wersja treści: a1-2026-10-19.

Zgłoś błąd

Odpisujemy zwykle w ciągu 3 dni roboczych.