Łuskwiak zmienny

Kuehneromyces mutabilis

Inne nazwy: łuszczak zmienny

Zbierany jako jadalny

Brązowy grzyb z dwubarwnym kapeluszem, rosnący w gęstych kępkach na pniakach drzew liściastych.

Zbierany jako grzyb jadalny. Zanim zjesz, pokaż grzyboznawcy.

Bardzo łatwo pomylić go ze śmiertelnie trującą hełmówką jadowitą, rosnącą w podobnych kępkach. Często nie da się ich odróżnić na oko.

Jak rozpoznać

Kapelusz: 3–7 cm, gładki, z tępym garbkiem. Wilgotny cynamonowobrązowy; wysycha od środka, więc środek jest jasny, a brzeg długo ciemny.
Spód kapelusza: Blaszki gęste, przyrośnięte, najpierw jasne, potem rdzawobrązowe. Wysyp zarodników rdzawobrązowy.
Trzon i nasada: Cienki, często wygięty, z błoniastym pierścieniem. Nad pierścieniem gładki i jasny, pod nim pokryty ciemnymi łuseczkami. Nasada ciemnobrązowa do czarniawej, bez bulwy.
Miąższ: W kapeluszu cienki i białawy, w trzonie rdzawobrązowy, nie zmienia barwy.

Nie sprawdzaj grzybów smakiem.

Z czym można pomylić

Hełmówka jadowitaśmiertelnie trujący
Śmiertelnie trująca. Pod pierścieniem ma srebrzyste włókienka zamiast łuseczek, a pierścień cienki i nietrwały. Różnice bywają niewidoczne.
Maślanka wiązkowatrujący
Trująca. Ma siarkowożółty kapelusz, zielonkawe blaszki i ciemnofioletowobrązowy wysyp zarodników.

Żadna pojedyncza cecha nie wystarcza. Jeśli którejś nie możesz sprawdzić, zostaw grzyb.

Kiedy i gdzie

Kiedy: Od kwietnia do listopada, czasem do grudnia; najliczniej latem i jesienią.
Gdzie: W lasach liściastych i mieszanych, parkach i ogrodach. Rośnie w kępkach na pniakach i kłodach, najczęściej brzóz, olch i buków, rzadko na drewnie iglastym.

Ochrona i prawo

Ochrona gatunkowa: Nie jest chroniony (rozporządzenie w sprawie ochrony gatunkowej grzybów, Dz.U. 2014 poz. 1408).
Wykaz grzybów dopuszczonych do obrotu: Jest w wykazie (poz. 22: łuszczak zmienny — wyłącznie z uprawy albo spoza Polski). Wykaz dotyczy handlu i skupu grzybów. Nie jest oceną Twojego okazu. Podstawa: Dz.U. 2026 poz. 258, zał. 1.

Stan prawny sprawdzono 19.10.2026.

Bezpieczeństwo

Pewność albo zostaw

Zbieraj tylko grzyby, które rozpoznajesz na pewno. Atlas pomaga się uczyć, ale nie zastępuje grzyboznawcy.

Pokaż grzyboznawcy

W sezonie grzyboznawcy w stacjach sanitarno-epidemiologicznych (sanepidzie) oceniają grzyby zbierane na własny użytek, zwykle bezpłatnie. Przynieś grzyby świeże i całe, nieoczyszczone i niepokrojone.

Po zjedzeniu podejrzanego grzyba dzwoń 112

Nie czekaj na objawy. Zachowaj resztki grzybów i potrawy.

Zadzwoń 112

Źródła

Opis napisaliśmy na podstawie faktów z kilku niezależnych źródeł. Treść czeka na recenzję mykologa.

Pokaż źródła (8)

Wersja treści: a1-2026-10-19.

Zgłoś błąd

Odpisujemy zwykle w ciągu 3 dni roboczych.