Maślanka ceglasta
Hypholoma lateritium
Inne nazwy: łysiczka ceglasta, ostrzępka ceglastawa
Grzyb z ceglastoczerwonym kapeluszem o jaśniejszym brzegu, rosnący w kępkach na pniakach drzew liściastych.
Trujący. Nie zbieraj go i nie wkładaj do koszyka z innymi grzybami.
Jak rozpoznać
- Kapelusz
- 4–9 cm, wypukły, potem płaski z garbkiem. Środek ceglastoczerwony, brzeg jaśniejszy, żółtawy, u młodych z białawymi włókienkami osłony.
- Spód kapelusza
- Blaszki gęste, najpierw kremowożółte, potem oliwkowoszare, w końcu fioletowobrązowe. Wysyp zarodników fioletowobrązowy.
- Trzon i nasada
- 5–12 cm, włóknisty, u góry jasnożółty, ku dołowi rdzawobrązowy, często ze słabą strefą pierścieniową. Nasada brunatna, bez bulwy i pochwy.
- Miąższ
- Jędrny, białawy do żółtawego, bez wyraźnego zapachu.
Nie sprawdzaj grzybów smakiem.
Z czym można pomylić
- Maślanka wiązkowatrujący
Też trująca. Jest mniejsza, siarkowożółta i ma zielonkawe blaszki.
Mają biały wysyp zarodników, łuseczki na kapeluszu i wyraźny pierścień.
Żadna pojedyncza cecha nie wystarcza. Jeśli którejś nie możesz sprawdzić, zostaw grzyb.
Kiedy i gdzie
- Kiedy
- Najczęściej od sierpnia do listopada, ale bywa od maja do grudnia.
- Gdzie
- W lasach, parkach i ogrodach. Rośnie w kępkach na pniakach, pniach i korzeniach drzew liściastych, zwłaszcza dębów i buków, rzadziej iglastych.
W Polsce jest bardzo pospolita.
Ochrona i prawo
- Ochrona gatunkowa
- Nie jest chroniony (rozporządzenie w sprawie ochrony gatunkowej grzybów, Dz.U. 2014 poz. 1408).
- Wykaz grzybów dopuszczonych do obrotu
- Nie ma go w wykazie. Wykaz dotyczy handlu i skupu grzybów. Nie jest oceną Twojego okazu. Podstawa: Dz.U. 2026 poz. 258, zał. 1.
Stan prawny sprawdzono 19.10.2026.
Bezpieczeństwo
Pewność albo zostaw
Zbieraj tylko grzyby, które rozpoznajesz na pewno. Atlas pomaga się uczyć, ale nie zastępuje grzyboznawcy.
Pokaż grzyboznawcy
W sezonie grzyboznawcy w stacjach sanitarno-epidemiologicznych (sanepidzie) oceniają grzyby zbierane na własny użytek, zwykle bezpłatnie. Przynieś grzyby świeże i całe, nieoczyszczone i niepokrojone.
Po zjedzeniu podejrzanego grzyba dzwoń 112
Nie czekaj na objawy. Zachowaj resztki grzybów i potrawy.
Źródła
Opis napisaliśmy na podstawie faktów z kilku niezależnych źródeł. Treść czeka na recenzję mykologa.
Pokaż źródła (7)
- Wojewoda W. 2003. Checklist of Polish larger Basidiomycetes. IB PAN, Kraków
- Atlas grzybów Polski (grzyby.pl): Hypholoma lateritium – maślanka ceglasta
- Wikipedia (pl): Maślanka ceglasta
- First Nature: Hypholoma lateritium – Brick Tuft
- Kuo M. MushroomExpert.com: Hypholoma sublateritium
- Atlas grzybów Polski (grzyby.pl): rodzaj Armillaria – opieńka
- First Nature: Armillaria mellea – Honey Fungus
Wersja treści: a1-2026-10-19.
Zgłoś błądOdpisujemy zwykle w ciągu 3 dni roboczych.