Czubajeczka brązowoczerwonawa
Lepiota brunneoincarnata
Mały grzyb z blaszkami, z kapeluszem pokrytym brązowoczerwonymi łuseczkami na różowawym tle.
Śmiertelnie trujący. Nie zbieraj go i nie wkładaj do koszyka z innymi grzybami.
Objawy pojawiają się po wielu godzinach, nawet po dobie, gdy wątroba jest już uszkodzona. Nie zbieraj małych grzybów z łuseczkami na kapeluszu.
Jak rozpoznać
- Kapelusz
- Średnica 2,5–6 cm, wypukły, potem płaski z tępym garbkiem. Na bladoróżowym tle drobne, brązowe do winnoczerwonych łuseczki, ułożone w kręgi.
- Spód kapelusza
- Blaszki białe do kremowych, gęste i wolne.
- Trzon i nasada
- Cienki, 2,5–5 cm, nad niewyraźnym pierścieniem gładki i białawy, pod nim z brązowymi łuskami w pasach. Nasada nie jest zgrubiała.
- Miąższ
- Biały. Zapach słaby, owocowy.
Nie sprawdzaj grzybów smakiem.
Z czym można pomylić
Kania jest znacznie większa – kapelusz ma 10–25 cm. Jej trzon jest wysoki, z wężykowatym wzorem i ruchomym pierścieniem.
Twardzioszek ma gładki kapelusz bez łuseczek, rzadkie blaszki i elastyczny trzon bez pierścienia.
- Gąska ziemistoblaszkowa
Ma szary, włóknisty kapelusz bez różowych tonów i trzon bez pierścienia i łusek. Rośnie pod sosnami.
Żadna pojedyncza cecha nie wystarcza. Jeśli którejś nie możesz sprawdzić, zostaw grzyb.
Kiedy i gdzie
- Kiedy
- Od lipca do września, czasem do października.
- Gdzie
- Na skrajach lasów, w parkach, na trawnikach i łąkach, także w lasach jodłowych. Rośnie na ziemi bogatej w próchnicę.
W Polsce bardzo rzadka, znana z nielicznych stanowisk.
Ochrona i prawo
- Ochrona gatunkowa
- Nie jest chroniony (rozporządzenie w sprawie ochrony gatunkowej grzybów, Dz.U. 2014 poz. 1408).
- Wykaz grzybów dopuszczonych do obrotu
- Nie ma go w wykazie. Wykaz dotyczy handlu i skupu grzybów. Nie jest oceną Twojego okazu. Podstawa: Dz.U. 2026 poz. 258, zał. 1.
Stan prawny sprawdzono 19.10.2026.
Bezpieczeństwo
Pewność albo zostaw
Zbieraj tylko grzyby, które rozpoznajesz na pewno. Atlas pomaga się uczyć, ale nie zastępuje grzyboznawcy.
Pokaż grzyboznawcy
W sezonie grzyboznawcy w stacjach sanitarno-epidemiologicznych (sanepidzie) oceniają grzyby zbierane na własny użytek, zwykle bezpłatnie. Przynieś grzyby świeże i całe, nieoczyszczone i niepokrojone.
Po zjedzeniu podejrzanego grzyba dzwoń 112
Nie czekaj na objawy. Zachowaj resztki grzybów i potrawy.
Źródła
Opis napisaliśmy na podstawie faktów z kilku niezależnych źródeł. Treść czeka na recenzję mykologa.
Pokaż źródła (9)
- Wojewoda W. 2003. Checklist of Polish larger Basidiomycetes. IB PAN, Kraków
- Wikipedia (pl): Czubajeczka brązowoczerwonawa
- Wikipedia (en): Lepiota brunneoincarnata
- O'Reilly P. First Nature: Lepiota brunneoincarnata – Deadly Dapperling
- Snowarski M. Atlas grzybów Polski (grzyby.pl): Lepiota brunneoincarnata (czubajeczka brązowoczerwonawa)
- Sanepid (gov.pl): Poznaj grzyby – unikniesz zatrucia. Rodzaje zatruć grzybami, czas utajenia (PDF)
- O'Reilly P. First Nature: Marasmius oreades – Fairy Ring Champignon
- O'Reilly P. First Nature: Tricholoma terreum – Grey Knight
- O'Reilly P. First Nature: Macrolepiota procera – Parasol
Wersja treści: a1-2026-10-19.
Zgłoś błądOdpisujemy zwykle w ciągu 3 dni roboczych.