Wachlarzowiec olbrzymi
Meripilus giganteus
Inne nazwy: żagiew olbrzymia, flagowiec olbrzymi
Ogromna rozeta wielu brązowawych, wachlarzowatych kapeluszy u nasady pnia lub na korzeniach drzewa liściastego, zwykle buka.
Zbierany jako grzyb jadalny. Na surowo trujący. Zanim zjesz, pokaż grzyboznawcy.
Jak rozpoznać
- Kapelusz
- Wiele wachlarzowatych kapeluszy, każdy 10–30 cm, zrośniętych u podstawy w rozetę, zwykle 30–80 cm. Wierzch żółtobrązowy do kasztanowego, w pręgi, z drobnymi łuseczkami; brzeg jaśniejszy.
- Spód kapelusza
- Białawy do kremowego, z bardzo drobnymi porami. Po dotknięciu ciemnieje, a potem czernieje.
- Trzon i nasada
- Brak wyraźnego trzonu – kapelusze wyrastają ze wspólnej, krótkiej podstawy.
- Miąższ
- Biały, włóknisty, z wiekiem łykowaty. Po uszkodzeniu i na przekroju czernieje.
Nie sprawdzaj grzybów smakiem.
Z czym można pomylić
- Żagwica listkowata
Ma dużo mniejsze, szarobrązowe kapelusiki na rozgałęzionym trzonie i rośnie głównie przy dębach. Jej pory nie czernieją. Jest chroniona.
- Jodłownica górska
Rośnie u nasady jodeł, ma duże, kanciaste pory, a jej miąższ nie czernieje. Jest chroniona.
Jest jaskrawożółty do pomarańczowego i rośnie zwykle wyżej na pniu. Jego pory nie czernieją po dotknięciu.
Żadna pojedyncza cecha nie wystarcza. Jeśli którejś nie możesz sprawdzić, zostaw grzyb.
Kiedy i gdzie
- Kiedy
- Od sierpnia do listopada, czasem już latem. Po pierwszych przymrozkach owocniki rozpadają się w czarną masę.
- Gdzie
- Głównie parki, cmentarze, aleje i przydrożne drzewa, rzadziej lasy liściaste. Rośnie u nasady pni, na korzeniach i pniakach, najczęściej buka, rzadziej dębu, lipy czy klonu.
Rozeta może ważyć kilkanaście kilogramów; czasem wyrasta z korzeni kilka metrów od pnia.
Ochrona i prawo
- Ochrona gatunkowa
- Nie jest chroniony (rozporządzenie w sprawie ochrony gatunkowej grzybów, Dz.U. 2014 poz. 1408).
- Wykaz grzybów dopuszczonych do obrotu
- Nie ma go w wykazie. Wykaz dotyczy handlu i skupu grzybów. Nie jest oceną Twojego okazu. Podstawa: Dz.U. 2026 poz. 258, zał. 1.
Stan prawny sprawdzono 19.10.2026.
Bezpieczeństwo
Pewność albo zostaw
Zbieraj tylko grzyby, które rozpoznajesz na pewno. Atlas pomaga się uczyć, ale nie zastępuje grzyboznawcy.
Pokaż grzyboznawcy
W sezonie grzyboznawcy w stacjach sanitarno-epidemiologicznych (sanepidzie) oceniają grzyby zbierane na własny użytek, zwykle bezpłatnie. Przynieś grzyby świeże i całe, nieoczyszczone i niepokrojone.
Po zjedzeniu podejrzanego grzyba dzwoń 112
Nie czekaj na objawy. Zachowaj resztki grzybów i potrawy.
Źródła
Opis napisaliśmy na podstawie faktów z kilku niezależnych źródeł. Treść czeka na recenzję mykologa.
Pokaż źródła (6)
- Wojewoda W. 2003. Checklist of Polish larger Basidiomycetes. IB PAN, Kraków (Meripilus giganteus)
- Wikipedia (pl): Wachlarzowiec olbrzymi
- Wikipedia (en): Meripilus giganteus (z S2 liczone jako jedno źródło)
- O'Reilly P. First Nature: Meripilus giganteus – Giant Polypore
- Snowarski M. Atlas grzybów Polski (grzyby.pl): Meripilus giganteus
- Kujawa A., Ruszkiewicz-Michalska M., Kałucka I.L. (red.) 2020. Grzyby chronione Polski. IŚRiL PAN, Poznań – rozdz. 15 Jodłownica górska (s. 290–295) i rozdz. 63 Żagwica listkowata (s. 451–452), Szczepkowski A.
Wersja treści: a1-2026-10-19.
Zgłoś błądOdpisujemy zwykle w ciągu 3 dni roboczych.