Krowiak podwinięty (olszówka)

Paxillus involutus

Inne nazwy: krowia gęba, świnka

Trujący

Brązowy grzyb z blaszkami, z mocno podwiniętym brzegiem kapelusza, brązowiejący w miejscach dotyku.

Trujący. Nie zbieraj go i nie wkładaj do koszyka z innymi grzybami.

Trujący, także dla osób, które jadły go wcześniej bez objawów. Po kolejnym zjedzeniu organizm może zacząć niszczyć własne krwinki – to zagraża życiu.

Jak rozpoznać

Kapelusz: Ma 4–12 cm, jest oliwkowo- do rdzawobrązowego, pośrodku wklęsły. Brzeg długo i mocno podwinięty, często prążkowany; wilgotny kapelusz jest lepki.
Spód kapelusza: Blaszki gęste, żółtawe do rdzawych, mocno zbiegają na trzon. Po dotknięciu szybko brązowieją i łatwo odchodzą od kapelusza.
Trzon i nasada: Krótki, 3–8 cm, barwy kapelusza lub jaśniejszy, po dotknięciu brązowieje. Nasada bez bulwy, czasem zwężona.
Miąższ: Żółtawy, miękki, bez mleczka. Po przekrojeniu powoli brązowieje.

Nie sprawdzaj grzybów smakiem.

Z czym można pomylić

Rydz (mleczaj rydz)
Po przełamaniu wydziela marchewkowopomarańczowe mleczko i ma kręgi na kapeluszu.
Mleczaj świerkowy
Wydziela pomarańczowe mleczko, ma pomarańczowe blaszki i rośnie pod świerkiem.
Krowiak aksamitnyniejadalny
Jest większy, ma gruby trzon w ciemnobrązowym aksamicie i rośnie przy pniakach drzew iglastych.

Żadna pojedyncza cecha nie wystarcza. Jeśli którejś nie możesz sprawdzić, zostaw grzyb.

Kiedy i gdzie

Kiedy: Od czerwca do listopada, czasem już w maju.
Gdzie: W różnych lasach, na torfowiskach, w parkach i ogrodach – pod brzozą, sosną, dębem, olszą i innymi drzewami. Bardzo pospolity, często rośnie gromadnie.

Dawniej powszechnie zbierany; za trujący uznano go dopiero w drugiej połowie XX wieku.

Ochrona i prawo

Ochrona gatunkowa: Nie jest chroniony (rozporządzenie w sprawie ochrony gatunkowej grzybów, Dz.U. 2014 poz. 1408).
Wykaz grzybów dopuszczonych do obrotu: Nie ma go w wykazie. Wykaz dotyczy handlu i skupu grzybów. Nie jest oceną Twojego okazu. Podstawa: Dz.U. 2026 poz. 258, zał. 1.

Stan prawny sprawdzono 19.10.2026.

Bezpieczeństwo

Pewność albo zostaw

Zbieraj tylko grzyby, które rozpoznajesz na pewno. Atlas pomaga się uczyć, ale nie zastępuje grzyboznawcy.

Pokaż grzyboznawcy

W sezonie grzyboznawcy w stacjach sanitarno-epidemiologicznych (sanepidzie) oceniają grzyby zbierane na własny użytek, zwykle bezpłatnie. Przynieś grzyby świeże i całe, nieoczyszczone i niepokrojone.

Po zjedzeniu podejrzanego grzyba dzwoń 112

Nie czekaj na objawy. Zachowaj resztki grzybów i potrawy.

Zadzwoń 112

Źródła

Opis napisaliśmy na podstawie faktów z kilku niezależnych źródeł. Treść czeka na recenzję mykologa.

Pokaż źródła (8)

Wersja treści: a1-2026-10-19.

Zgłoś błąd

Odpisujemy zwykle w ciągu 3 dni roboczych.