Siedzuń sosnowy
Sparassis crispa
Inne nazwy: kozia broda, szmaciak gałęzisty
Duża, kulista kępa z kędzierzawych, płatkowatych gałązek, podobna do kalafiora, u nasady sosny.
Zbierany jako grzyb jadalny. Zanim zjesz, pokaż grzyboznawcy.
Podobny grzyb przy dębie, buku lub jodle to zwykle chroniony siedzuń dębowy. Takiego nie zrywaj.
Jak rozpoznać
- Kapelusz
- Brak kapelusza. Owocnik to kulista kępa o średnicy 10–30 cm, z gęstych, pofalowanych, kędzierzawych płatków. Młody jest kremowobiały, później żółtawy do ochrowego, a brzegi płatków brązowieją.
- Spód kapelusza
- Brak blaszek, rurek i kolców. Zarodniki powstają na gładkiej powierzchni płatków, po obu stronach.
- Trzon i nasada
- Krótki, gruby trzon, ciemniejący ku dołowi, rozgałęzia się w płatki. Nasada głęboko wrasta w podłoże i korzenie drzewa.
- Miąższ
- Biały, woskowaty i elastyczny. Zapach przyjemny, lekko korzenny.
Nie sprawdzaj grzybów smakiem.
Z czym można pomylić
Rośnie zwykle przy dębach, bukach lub jodłach, nie przy sośnie. Ma jaśniejsze, szersze i bardziej płaskie płaty, bez wyraźnego zapachu; jest chroniony.
- Żagwica listkowata
Tworzy kępę szarobrązowych, wachlarzowatych kapelusików z porami od spodu. Rośnie u nasady starych dębów; jest chroniona.
Żadna pojedyncza cecha nie wystarcza. Jeśli którejś nie możesz sprawdzić, zostaw grzyb.
Kiedy i gdzie
- Kiedy
- Od lipca do października, czasem do listopada.
- Gdzie
- Bory sosnowe i lasy mieszane, czasem parki. Rośnie u nasady pnia sosny, na jej korzeniach, rzadziej przy pniakach; wyjątkowo przy świerku lub daglezji.
Przy tym samym drzewie owocniki mogą pojawiać się przez kilka kolejnych lat.
Ochrona i prawo
- Ochrona gatunkowa
- Nie jest chroniony (rozporządzenie w sprawie ochrony gatunkowej grzybów, Dz.U. 2014 poz. 1408).
- Wykaz grzybów dopuszczonych do obrotu
- Jest w wykazie (poz. 54: siedzuń sosnowy). Wykaz dotyczy handlu i skupu grzybów. Nie jest oceną Twojego okazu. Podstawa: Dz.U. 2026 poz. 258, zał. 1.
Stan prawny sprawdzono 19.10.2026.
Bezpieczeństwo
Pewność albo zostaw
Zbieraj tylko grzyby, które rozpoznajesz na pewno. Atlas pomaga się uczyć, ale nie zastępuje grzyboznawcy.
Pokaż grzyboznawcy
W sezonie grzyboznawcy w stacjach sanitarno-epidemiologicznych (sanepidzie) oceniają grzyby zbierane na własny użytek, zwykle bezpłatnie. Przynieś grzyby świeże i całe, nieoczyszczone i niepokrojone.
Po zjedzeniu podejrzanego grzyba dzwoń 112
Nie czekaj na objawy. Zachowaj resztki grzybów i potrawy.
Źródła
Opis napisaliśmy na podstawie faktów z kilku niezależnych źródeł. Treść czeka na recenzję mykologa.
Pokaż źródła (5)
- Wojewoda W. 2003. Checklist of Polish larger Basidiomycetes. IB PAN, Kraków (Sparassis crispa)
- Wikipedia (pl): Siedzuń sosnowy
- O'Reilly P. First Nature: Sparassis crispa – Wood Cauliflower
- Kujawa A., Ruszkiewicz-Michalska M., Kałucka I.L. (red.) 2020. Grzyby chronione Polski. IŚRiL PAN, Poznań – rozdz. Siedzuń dębowy (s. 377–378) i Żagwica listkowata (s. 451–452)
- Snowarski M. Atlas grzybów Polski (grzyby.pl): Sparassis crispa
Wersja treści: a1-2026-10-19.
Zgłoś błądOdpisujemy zwykle w ciągu 3 dni roboczych.