Szyszkowiec łuskowaty
Strobilomyces strobilaceus
Inne nazwy: szyszkowiec szyszkowaty, łuskogrzyb szyszkowaty
Ciemnoszary grzyb rurkowy, którego kapelusz i trzon pokrywają grube, odstające łuski i kosmki.
Gatunek chroniony. Nie zrywaj go — wystarczą zdjęcia.
Do rozpoznania zwykle wystarcza dobre zdjęcie kapelusza, spodu i przekroju.
Jak rozpoznać
- Kapelusz
- Ma 4–15 cm średnicy, szarobrązowy do szaroczarnego. Pokrywają go grube, odstające łuski, a na brzegu wiszą białawe resztki osłony.
- Spód kapelusza
- Rurki i duże, kanciaste pory są białawe, z wiekiem szare. Uszkodzone najpierw czerwienieją, potem czernieją.
- Trzon i nasada
- Walcowaty, równej grubości aż do nasady, twardy, pokryty szarobrunatnymi kosmkami. Pod kapeluszem ma białawy, szybko zanikający pierścień.
- Miąższ
- Białawy, z wiekiem ciemniejszy. Po przełamaniu czerwienieje, a potem czernieje.
Nie sprawdzaj grzybów smakiem.
Z czym można pomylić
Też ma łuskowaty kapelusz, ale pod spodem ma kolce zamiast rurek i rośnie pod sosnami.
Żadna pojedyncza cecha nie wystarcza. Jeśli którejś nie możesz sprawdzić, zostaw grzyb.
Kiedy i gdzie
- Kiedy
- Od lipca do listopada.
- Gdzie
- W lasach liściastych i mieszanych, zwłaszcza w buczynach i pod jodłami, na żyznej glebie. Nieczęsty, najczęściej w górach na południu Polski.
Stare owocniki bardzo ciemnieją i przypominają starą szyszkę.
Ochrona i prawo
- Ochrona gatunkowa
- Ochrona częściowa (Dz.U. 2014 poz. 1408, zał. 2 lp. 3). Nie zrywaj go — wystarczą zdjęcia.
- Wykaz grzybów dopuszczonych do obrotu
- Nie ma go w wykazie. Wykaz dotyczy handlu i skupu grzybów. Nie jest oceną Twojego okazu. Podstawa: Dz.U. 2026 poz. 258, zał. 1.
Stan prawny sprawdzono 19.10.2026.
Bezpieczeństwo
Pewność albo zostaw
Zbieraj tylko grzyby, które rozpoznajesz na pewno. Atlas pomaga się uczyć, ale nie zastępuje grzyboznawcy.
Pokaż grzyboznawcy
W sezonie grzyboznawcy w stacjach sanitarno-epidemiologicznych (sanepidzie) oceniają grzyby zbierane na własny użytek, zwykle bezpłatnie. Przynieś grzyby świeże i całe, nieoczyszczone i niepokrojone.
Po zjedzeniu podejrzanego grzyba dzwoń 112
Nie czekaj na objawy. Zachowaj resztki grzybów i potrawy.
Źródła
Opis napisaliśmy na podstawie faktów z kilku niezależnych źródeł. Treść czeka na recenzję mykologa.
Pokaż źródła (8)
- Wojewoda W. 2003. Checklist of Polish larger Basidiomycetes. IB PAN, Kraków (Strobilomyces strobilaceus)
- Kałucka I.L. 2020. Szyszkowiec łuskowaty Strobilomyces strobilaceus. W: Kujawa A., Ruszkiewicz-Michalska M., Kałucka I.L. (red.) Grzyby chronione Polski. Rozmieszczenie, zagrożenia, rekomendacje ochronne. IŚRiL PAN, Poznań: 397–398
- Wikipedia (pl): Szyszkowiec łuskowaty
- First Nature: Strobilomyces strobilaceus – Old Man of the Woods
- Snowarski M. Atlas grzybów Polski (grzyby.pl): Strobilomyces strobilaceus
- First Nature: Sarcodon squamosus – Scaly Tooth
- Kujawa A. 2015. Zmiany w ochronie gatunkowej grzybów wielkoowocnikowych w Polsce – ku czemu zmierzamy? Studia i Materiały CEPL w Rogowie 17(44/3): 11–
- Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 lipca 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących grzybów objętych ochroną (Dz.U. 2004 nr 168 poz. 1765), zał. 1 lp. 5
Wersja treści: a1-2026-10-19.
Zgłoś błądOdpisujemy zwykle w ciągu 3 dni roboczych.