Borowik szlachetny
Boletus edulis
Inne nazwy: prawdziwek, grzyb prawdziwy, borowik prawdziwy
Duży, mięsisty grzyb z rurkami pod kapeluszem i grubym, jasnym trzonem z delikatną siateczką.
Zbierany jako grzyb jadalny. Zanim zjesz, pokaż grzyboznawcy.
Jak rozpoznać
- Kapelusz
- Ma 6–25 cm średnicy, najpierw półkulisty, potem poduszkowaty. Jest jasno- do ciemnobrązowego, z jaśniejszym brzegiem, w wilgoci lekko lepki.
- Spód kapelusza
- Rurki i drobne pory są najpierw białe, potem żółtawe, w końcu oliwkowozielone. Po uciśnięciu nie zmieniają barwy.
- Trzon i nasada
- Gruby, beczułkowaty lub maczugowaty, białawy do jasnobrązowego, z jasną siateczką w górnej części. Nasada maczugowato rozszerzona, pierścienia brak.
- Miąższ
- Biały i zwarty, pod skórką kapelusza brunatnawy. Po przekrojeniu nie zmienia barwy.
Nie sprawdzaj grzybów smakiem.
Z czym można pomylić
- Goryczak żółciowyniejadalny
Pory goryczaka z wiekiem różowieją, a trzon pokrywa ciemna, gruba siateczka. Nie sprawdzaj smakiem.
- Borowik szatańskitrujący
Ma pomarańczowe do czerwonych pory i czerwony, bulwiasty trzon, a miąższ sinieje. Jest trujący i ściśle chroniony.
- Borowik królewski
Ma różowoczerwony kapelusz i żółte pory. Jest chroniony – nie zrywaj go.
- Borowik korzeniastyniejadalny
Ma szarobiały kapelusz, żółte, siniejące pory i żółty trzon. Jest niejadalny i chroniony.
Żadna pojedyncza cecha nie wystarcza. Jeśli którejś nie możesz sprawdzić, zostaw grzyb.
Kiedy i gdzie
- Kiedy
- Od maja do listopada, wyjątkowo jeszcze w grudniu.
- Gdzie
- W lasach iglastych, mieszanych i liściastych, najliczniej w górskich świerczynach. Rośnie na ziemi pod świerkami, sosnami, bukami i brzozami.
- W prognozie na mapie
- Najlepiej przy umiarkowanym cieple (średnio ok. 13°C) i obfitym deszczu sprzed 1–2 tygodni.
Ochrona i prawo
- Ochrona gatunkowa
- Nie jest chroniony (rozporządzenie w sprawie ochrony gatunkowej grzybów, Dz.U. 2014 poz. 1408).
- Wykaz grzybów dopuszczonych do obrotu
- Jest w wykazie (poz. 8: borowik szlachetny (prawdziwek – wszystkie odmiany)). Wykaz dotyczy handlu i skupu grzybów. Nie jest oceną Twojego okazu. Podstawa: Dz.U. 2026 poz. 258, zał. 1.
Stan prawny sprawdzono 19.10.2026.
Bezpieczeństwo
Pewność albo zostaw
Zbieraj tylko grzyby, które rozpoznajesz na pewno. Atlas pomaga się uczyć, ale nie zastępuje grzyboznawcy.
Pokaż grzyboznawcy
W sezonie grzyboznawcy w stacjach sanitarno-epidemiologicznych (sanepidzie) oceniają grzyby zbierane na własny użytek, zwykle bezpłatnie. Przynieś grzyby świeże i całe, nieoczyszczone i niepokrojone.
Po zjedzeniu podejrzanego grzyba dzwoń 112
Nie czekaj na objawy. Zachowaj resztki grzybów i potrawy.
Źródła
Opis napisaliśmy na podstawie faktów z kilku niezależnych źródeł. Treść czeka na recenzję mykologa.
Pokaż źródła (9)
- Wojewoda W. 2003. Checklist of Polish larger Basidiomycetes. IB PAN, Kraków (Boletus edulis)
- Wikipedia (pl): Borowik szlachetny
- First Nature: Boletus edulis – Cep (Penny Bun)
- Snowarski M. Atlas grzybów Polski (grzyby.pl): Boletus edulis
- Wikipedia (de): Gemeiner Gallenröhrling
- First Nature: Rubroboletus satanas – Devil's Bolete
- First Nature: Butyriboletus regius – Royal Bolete
- First Nature: Caloboletus radicans – Rooting Bolete
- Snowarski M. Atlas grzybów Polski (grzyby.pl): Boletus satanas – gatunki podobne (B. regius, C. radicans)
Wersja treści: a1-2026-10-19.
Zgłoś błądOdpisujemy zwykle w ciągu 3 dni roboczych.