Czasznica olbrzymia

Calvatia gigantea

Inne nazwy: purchawica olbrzymia, purchawka olbrzymia

Zbierany jako jadalny

Ogromna, biała kula bez trzonu, wielkości piłki lub większa, rosnąca na łąkach, w parkach i ogrodach.

Zbierany jako grzyb jadalny. Zanim zjesz, pokaż grzyboznawcy.

Zbieraj wyłącznie młode owocniki, całe białe i jednolite w środku. Małe, młode okazy można pomylić z muchomorem w stadium jaja lub tęgoskórem, które są trujące.

Jak rozpoznać

Kapelusz: Brak kapelusza. Owocnik kulisty lub lekko spłaszczony, zwykle 10–60 cm średnicy; młody biały i skórzasty, później żółknie i brązowieje.
Spód kapelusza: Brak blaszek i rurek. Dojrzały owocnik pęka, a wnętrze rozsypuje się w brązowy proszek zarodników.
Trzon i nasada: Brak trzonu. Kula przyrasta do ziemi cienkim, białym sznurem grzybni, który z czasem się urywa.
Miąższ: U młodej czasznicy białe, jędrne i jednolite. Potem żółknie, oliwkowieje i brązowieje.

Nie sprawdzaj grzybów smakiem.

Z czym można pomylić

Muchomory w stadium jaja (np. muchomor zielonawy)śmiertelnie trujący
Są dużo mniejsze, a na przekroju widać w nich zarys kapelusza, blaszek i trzonu. Śmiertelnie trujące.
Tęgoskór cytrynowytrujący
Jest mały, do 10 cm, ma żółtawą, łuskowatą skórkę i ciemne wnętrze. Trujący.

Żadna pojedyncza cecha nie wystarcza. Jeśli którejś nie możesz sprawdzić, zostaw grzyb.

Kiedy i gdzie

Kiedy: Od maja do października, najczęściej latem i wczesną jesienią.
Gdzie: Na łąkach, pastwiskach, w parkach, ogrodach, przy drogach i wśród pokrzyw. Lubi żyzną glebę bogatą w azot, w lasach rośnie rzadko.

Do 2014 roku była w Polsce pod ochroną ścisłą, dziś nie jest chroniona.

Ochrona i prawo

Ochrona gatunkowa: Nie jest chroniony (rozporządzenie w sprawie ochrony gatunkowej grzybów, Dz.U. 2014 poz. 1408).
Wykaz grzybów dopuszczonych do obrotu: Nie ma go w wykazie. Wykaz dotyczy handlu i skupu grzybów. Nie jest oceną Twojego okazu. Podstawa: Dz.U. 2026 poz. 258, zał. 1.

Stan prawny sprawdzono 19.10.2026.

Bezpieczeństwo

Pewność albo zostaw

Zbieraj tylko grzyby, które rozpoznajesz na pewno. Atlas pomaga się uczyć, ale nie zastępuje grzyboznawcy.

Pokaż grzyboznawcy

W sezonie grzyboznawcy w stacjach sanitarno-epidemiologicznych (sanepidzie) oceniają grzyby zbierane na własny użytek, zwykle bezpłatnie. Przynieś grzyby świeże i całe, nieoczyszczone i niepokrojone.

Po zjedzeniu podejrzanego grzyba dzwoń 112

Nie czekaj na objawy. Zachowaj resztki grzybów i potrawy.

Zadzwoń 112

Źródła

Opis napisaliśmy na podstawie faktów z kilku niezależnych źródeł. Treść czeka na recenzję mykologa.

Pokaż źródła (7)

Wersja treści: a1-2026-10-19.

Zgłoś błąd

Odpisujemy zwykle w ciągu 3 dni roboczych.