← Mapa

Piestrzenice

Gyromitra

Śmiertelnie trujący

Wiosenne grzyby z brązową główką pofałdowaną jak mózg lub orzech włoski, na krótkim, jasnym trzonie.

Śmiertelnie trujący. Nie zbieraj go i nie wkładaj do koszyka z innymi grzybami.

Niszczą wątrobę, krwinki i układ nerwowy. Objawy pojawiają się zwykle po kilku do kilkunastu godzinach.

Jak rozpoznać

Kapelusz: Główka 5–15 cm szerokości, nieregularna, mózgowato pofałdowana i płatowata. Barwa od żółtobrązowej i kasztanowej po czarnobrązową.
Spód kapelusza: Brak blaszek i dołków. Wnętrze główki nie jest jedną pustą jamą – fałdy dzielą je na kilka nieregularnych komór.
Trzon i nasada: Krótki i gruby, białawy, często z różowawym lub fioletowawym odcieniem, nierówny i bruzdowany. U nasady lekko zgrubiały, w środku z kilkoma kanałami.
Miąższ: Cienki, kruchy, białawy do kremowego. Zapach niewyraźny.

Nie sprawdzaj grzybów smakiem.

Z czym można pomylić

Smardze
Mają główkę z dołkami jak plaster miodu, a w środku jedną pustą jamę. Smardze są chronione.
Naparstniczka czeska
Ma małą, dzwonkowatą główkę przyrośniętą tylko na szczycie długiego trzonu. Gatunek chroniony.

Żadna pojedyncza cecha nie wystarcza. Jeśli którejś nie możesz sprawdzić, zostaw grzyb.

Kiedy i gdzie

Kiedy: Głównie wiosną, od marca do maja, w tym samym czasie co smardze. Niektóre rzadsze piestrzenice rosną jesienią.
Gdzie: Piestrzenica kasztanowata – w lasach sosnowych na piasku, często na zrębach, w młodnikach i na rozkopanej ziemi. Inne piestrzenice rosną też w lasach liściastych i na butwiejącym drewnie.

Dwie rzadkie piestrzenice – pośrednia i wzniesiona – są w Polsce pod ochroną częściową.

Ochrona i prawo

Ochrona gatunkowa: Nie jest chroniony (rozporządzenie w sprawie ochrony gatunkowej grzybów, Dz.U. 2014 poz. 1408).
Wykaz grzybów dopuszczonych do obrotu: Nie ma go w wykazie. Wykaz dotyczy handlu i skupu grzybów. Nie jest oceną Twojego okazu. Podstawa: Dz.U. 2026 poz. 258, zał. 1.

Stan prawny sprawdzono 19.10.2026.

Bezpieczeństwo

Pewność albo zostaw

Zbieraj tylko grzyby, które rozpoznajesz na pewno. Atlas pomaga się uczyć, ale nie zastępuje grzyboznawcy.

Pokaż grzyboznawcy

W sezonie grzyboznawcy w stacjach sanitarno-epidemiologicznych (sanepidzie) oceniają grzyby zbierane na własny użytek, zwykle bezpłatnie. Przynieś grzyby świeże i całe, nieoczyszczone i niepokrojone.

Po zjedzeniu podejrzanego grzyba dzwoń 112

Nie czekaj na objawy. Zachowaj resztki grzybów i potrawy.

Zadzwoń 112

Źródła

Opis napisaliśmy na podstawie faktów z kilku niezależnych źródeł. Treść czeka na recenzję mykologa.

Pokaż źródła (5)

Wersja treści: a1-2026-10-19.

Zgłoś błąd

Odpisujemy zwykle w ciągu 3 dni roboczych.