← Mapa

Smardze

Morchella

ochrona częściowa

Wiosenne grzyby z główką pokrytą dołkami jak plaster miodu, w środku całkowicie puste.

Gatunek chroniony. Nie zrywaj go — wystarczą zdjęcia.

W tym samym czasie rosną śmiertelnie trujące piestrzenice.

Jak rozpoznać

Kapelusz: Główka 3–10 cm wysokości, kulista, jajowata lub stożkowata. Pokryta głębokimi dołkami oddzielonymi żeberkami, od kremowej i ochrowej do szarobrązowej i prawie czarnej.
Spód kapelusza: Brak blaszek i rurek – dołki pokrywają całą główkę. Dolny brzeg główki jest przyrośnięty do trzonu, u smardza półwolnego tylko do połowy jej wysokości.
Trzon i nasada: Białawy do kremowego, 3–9 cm, drobnoziarnisty, w środku pusty. U nasady zwykle szerszy, czasem pofałdowany, bez bulwy i pochwy.
Miąższ: Cienki, kruchy, woskowaty, białawy. Główka i trzon tworzą w środku jedną wspólną, pustą jamę.

Nie sprawdzaj grzybów smakiem.

Z czym można pomylić

Piestrzeniceśmiertelnie trujący
Mają główkę pofałdowaną jak mózg, bez dołków, a w środku kilka komór zamiast jednej jamy. Śmiertelnie trujące.
Naparstniczka czeska
Jej główka ma podłużne fałdy zamiast dołków i jest przyrośnięta tylko na szczycie trzonu. Też chroniona.

Żadna pojedyncza cecha nie wystarcza. Jeśli którejś nie możesz sprawdzić, zostaw grzyb.

Kiedy i gdzie

Kiedy: Wiosną, od marca do czerwca, najczęściej w kwietniu i maju.
Gdzie: W wilgotnych, żyznych lasach liściastych i zaroślach, w dolinach rzek, często pod jesionami. Także w parkach, sadach i ogrodach, nawet na korze rozsypanej pod krzewami.

W Polsce rośnie kilka gatunków smardzów, trudnych do odróżnienia bez badań mikroskopowych i genetycznych.

Ochrona i prawo

Ochrona gatunkowa: Ochrona częściowa (Dz.U. 2014 poz. 1408, zał. 2 lp. 53–57 (smardze rosnące poza ogrodami, uprawami ogrodniczymi, szkółkami leśnymi i terenami zieleni)). Nie zrywaj go — wystarczą zdjęcia.
Wykaz grzybów dopuszczonych do obrotu: Jest w wykazie (poz. 57–58: smardz jadalny i stożkowaty — wyłącznie z ogrodów, upraw ogrodniczych, szkółek leśnych i terenów zielonych albo spoza Polski). Wykaz dotyczy handlu i skupu grzybów. Nie jest oceną Twojego okazu. Podstawa: Dz.U. 2026 poz. 258, zał. 1.

Stan prawny sprawdzono 19.10.2026.

Bezpieczeństwo

Pewność albo zostaw

Zbieraj tylko grzyby, które rozpoznajesz na pewno. Atlas pomaga się uczyć, ale nie zastępuje grzyboznawcy.

Pokaż grzyboznawcy

W sezonie grzyboznawcy w stacjach sanitarno-epidemiologicznych (sanepidzie) oceniają grzyby zbierane na własny użytek, zwykle bezpłatnie. Przynieś grzyby świeże i całe, nieoczyszczone i niepokrojone.

Po zjedzeniu podejrzanego grzyba dzwoń 112

Nie czekaj na objawy. Zachowaj resztki grzybów i potrawy.

Zadzwoń 112

Źródła

Opis napisaliśmy na podstawie faktów z kilku niezależnych źródeł. Treść czeka na recenzję mykologa.

Pokaż źródła (7)

Wersja treści: a1-2026-10-19.

Zgłoś błąd

Odpisujemy zwykle w ciągu 3 dni roboczych.