← Mapa
?
← Atlas grzybów

Maślak sitarz

Suillus bovinus

Inne nazwy: sitarz, rzeszotnik

Zbierany jako jadalny

Płowy, sprężysty maślak spod sosny, z dużymi, kanciastymi porami jak oczka sita i bez pierścienia.

Zbierany jako grzyb jadalny. Zanim zjesz, pokaż grzyboznawcy.

Jak rozpoznać

Kapelusz
Ma 3–12 cm, jest płowy, ochrowy do pomarańczowobrązowego, często z jaśniejszym brzegiem. Wilgotny jest lepki, w dotyku sprężysty.
Spód kapelusza
Pory duże i kanciaste, przypominają oczka sita; są żółte do oliwkowobrązowych. Rurki lekko zbiegają na trzon.
Trzon i nasada
Smukły, 2–10 cm, barwy kapelusza lub jaśniejszy, bez pierścienia. Nasada bez bulwy, często różowawa.
Miąższ
Kremowy do ochrowego, wyraźnie gumowaty i sprężysty. Po przekrojeniu prawie nie zmienia barwy; zapach lekko owocowy.

Nie sprawdzaj grzybów smakiem.

Z czym można pomylić

  • Jest mniejszy, ma rdzawe pory, a miąższ u nasady trzonu jest jaskrawożółty.

  • Ma drobne, okrągłe pory, z których u młodych okazów wypływają mleczne kropelki.

  • Maślak błotny (chroniony)

    Ma pierścień i rośnie na torfowiskach wśród mchów. Jest chroniony – nie zrywaj go.

Żadna pojedyncza cecha nie wystarcza. Jeśli którejś nie możesz sprawdzić, zostaw grzyb.

Kiedy i gdzie

Kiedy
Od lipca do listopada.
Gdzie
Pod sosną, w suchych borach na piaszczystej glebie, często wśród wrzosów i przy leśnych drogach. Bardzo pospolity.

Często rośnie obok klejówki różowej – grzyba z różowawym kapeluszem i blaszkami.

Ochrona i prawo

Ochrona gatunkowa
Nie jest chroniony (rozporządzenie w sprawie ochrony gatunkowej grzybów, Dz.U. 2014 poz. 1408).
Wykaz grzybów dopuszczonych do obrotu
Jest w wykazie (poz. 25: maślak sitarz). Wykaz dotyczy handlu i skupu grzybów. Nie jest oceną Twojego okazu. Podstawa: Dz.U. 2026 poz. 258, zał. 1.

Stan prawny sprawdzono 19.10.2026.

Bezpieczeństwo

Pewność albo zostaw

Zbieraj tylko grzyby, które rozpoznajesz na pewno. Atlas pomaga się uczyć, ale nie zastępuje grzyboznawcy.

Pokaż grzyboznawcy

W sezonie grzyboznawcy w stacjach sanitarno-epidemiologicznych (sanepidzie) oceniają grzyby zbierane na własny użytek, zwykle bezpłatnie. Przynieś grzyby świeże i całe, nieoczyszczone i niepokrojone.

Po zjedzeniu podejrzanego grzyba dzwoń 112

Nie czekaj na objawy. Zachowaj resztki grzybów i potrawy.

Zadzwoń 112

Źródła

Opis napisaliśmy na podstawie faktów z kilku niezależnych źródeł. Treść czeka na recenzję mykologa.

Pokaż źródła (8)
  1. Wojewoda W. 2003. Checklist of Polish larger Basidiomycetes. IB PAN, Kraków
  2. Wikipedia (pl): Maślak sitarz
  3. First Nature (Kibby/Evans): Suillus bovinus
  4. Snowarski M., Atlas grzybów Polski (grzyby.pl): Suillus bovinus
  5. Wikipedia (en): Suillus bovinus – liczona razem z Wikipedią PL jako jedno źródło
  6. First Nature (Kibby/Evans): Chalciporus piperatus
  7. Kujawa A., Ruszkiewicz-Michalska M., Kałucka I.L. (red.) 2020. Grzyby chronione Polski. Rozmieszczenie, zagrożenia, rekomendacje ochronne. ISRL PAN, Poznań
  8. Snowarski M., Atlas grzybów Polski (grzyby.pl): Suillus variegatus (porównanie z Chalciporus piperatus)

Wersja treści: a1-2026-10-19.

Zgłoś błąd

Odpisujemy zwykle w ciągu 3 dni roboczych.