Maślak sitarz
Suillus bovinus
Inne nazwy: sitarz, rzeszotnik
Płowy, sprężysty maślak spod sosny, z dużymi, kanciastymi porami jak oczka sita i bez pierścienia.
Zbierany jako grzyb jadalny. Zanim zjesz, pokaż grzyboznawcy.
Jak rozpoznać
- Kapelusz
- Ma 3–12 cm, jest płowy, ochrowy do pomarańczowobrązowego, często z jaśniejszym brzegiem. Wilgotny jest lepki, w dotyku sprężysty.
- Spód kapelusza
- Pory duże i kanciaste, przypominają oczka sita; są żółte do oliwkowobrązowych. Rurki lekko zbiegają na trzon.
- Trzon i nasada
- Smukły, 2–10 cm, barwy kapelusza lub jaśniejszy, bez pierścienia. Nasada bez bulwy, często różowawa.
- Miąższ
- Kremowy do ochrowego, wyraźnie gumowaty i sprężysty. Po przekrojeniu prawie nie zmienia barwy; zapach lekko owocowy.
Nie sprawdzaj grzybów smakiem.
Z czym można pomylić
- Maślaczek pieprzowyniejadalny
Jest mniejszy, ma rdzawe pory, a miąższ u nasady trzonu jest jaskrawożółty.
Ma drobne, okrągłe pory, z których u młodych okazów wypływają mleczne kropelki.
- Maślak błotny (chroniony)
Ma pierścień i rośnie na torfowiskach wśród mchów. Jest chroniony – nie zrywaj go.
Żadna pojedyncza cecha nie wystarcza. Jeśli którejś nie możesz sprawdzić, zostaw grzyb.
Kiedy i gdzie
- Kiedy
- Od lipca do listopada.
- Gdzie
- Pod sosną, w suchych borach na piaszczystej glebie, często wśród wrzosów i przy leśnych drogach. Bardzo pospolity.
Często rośnie obok klejówki różowej – grzyba z różowawym kapeluszem i blaszkami.
Ochrona i prawo
- Ochrona gatunkowa
- Nie jest chroniony (rozporządzenie w sprawie ochrony gatunkowej grzybów, Dz.U. 2014 poz. 1408).
- Wykaz grzybów dopuszczonych do obrotu
- Jest w wykazie (poz. 25: maślak sitarz). Wykaz dotyczy handlu i skupu grzybów. Nie jest oceną Twojego okazu. Podstawa: Dz.U. 2026 poz. 258, zał. 1.
Stan prawny sprawdzono 19.10.2026.
Bezpieczeństwo
Pewność albo zostaw
Zbieraj tylko grzyby, które rozpoznajesz na pewno. Atlas pomaga się uczyć, ale nie zastępuje grzyboznawcy.
Pokaż grzyboznawcy
W sezonie grzyboznawcy w stacjach sanitarno-epidemiologicznych (sanepidzie) oceniają grzyby zbierane na własny użytek, zwykle bezpłatnie. Przynieś grzyby świeże i całe, nieoczyszczone i niepokrojone.
Po zjedzeniu podejrzanego grzyba dzwoń 112
Nie czekaj na objawy. Zachowaj resztki grzybów i potrawy.
Źródła
Opis napisaliśmy na podstawie faktów z kilku niezależnych źródeł. Treść czeka na recenzję mykologa.
Pokaż źródła (8)
- Wojewoda W. 2003. Checklist of Polish larger Basidiomycetes. IB PAN, Kraków
- Wikipedia (pl): Maślak sitarz
- First Nature (Kibby/Evans): Suillus bovinus
- Snowarski M., Atlas grzybów Polski (grzyby.pl): Suillus bovinus
- Wikipedia (en): Suillus bovinus – liczona razem z Wikipedią PL jako jedno źródło
- First Nature (Kibby/Evans): Chalciporus piperatus
- Kujawa A., Ruszkiewicz-Michalska M., Kałucka I.L. (red.) 2020. Grzyby chronione Polski. Rozmieszczenie, zagrożenia, rekomendacje ochronne. ISRL PAN, Poznań
- Snowarski M., Atlas grzybów Polski (grzyby.pl): Suillus variegatus (porównanie z Chalciporus piperatus)
Wersja treści: a1-2026-10-19.
Zgłoś błądOdpisujemy zwykle w ciągu 3 dni roboczych.