Maślak zwyczajny
Suillus luteus
Inne nazwy: maślak, maślarz
Brązowy, śliski maślak spod sosny, z żółtymi rurkami i dużym, błoniastym pierścieniem na trzonie.
Zbierany jako grzyb jadalny. Zanim zjesz, pokaż grzyboznawcy.
Jak rozpoznać
- Kapelusz
- Ma 4–12 cm, jest ciemnobrązowy lub czekoladowy. Wilgotny jest bardzo śliski i błyszczący, a skórka łatwo schodzi.
- Spód kapelusza
- Rurki drobne, okrągłe, cytrynowożółte, z wiekiem ciemniejsze. U młodych okazów zakrywa je biała błonka.
- Trzon i nasada
- Jasnożółty, 3–10 cm, nad pierścieniem z brązowymi kropkami. Pierścień biały, od spodu fioletowawy; nasada bez bulwy, najwyżej lekko poszerzona.
- Miąższ
- Białawy do jasnożółtego, miękki, w dole trzonu brązowawy. Po przekrojeniu nie zmienia barwy.
Nie sprawdzaj grzybów smakiem.
Z czym można pomylić
- Maślaczek pieprzowyniejadalny
Jest wyraźnie mniejszy, ma rdzawe rurki i nie ma pierścienia. Miąższ u nasady trzonu jest jaskrawożółty.
Nie ma pierścienia, a z rurek młodych okazów wypływają mleczne kropelki.
- Maślak błotny (chroniony)
Jest mniejszy, bladożółty, z garbkiem i śluzowatym, brązowawym pierścieniem. Rośnie na torfowiskach wśród mchów – jest chroniony, nie zrywaj go.
Żadna pojedyncza cecha nie wystarcza. Jeśli którejś nie możesz sprawdzić, zostaw grzyb.
Kiedy i gdzie
- Kiedy
- Od czerwca do listopada.
- Gdzie
- Pod sosną – w borach, młodnikach i plantacjach sosnowych, często przy leśnych ścieżkach. Bardzo pospolity, zwłaszcza na nizinach.
- W prognozie na mapie
- Lubi chłodniej (średnio ok. 12°C) i wilgotno.
Ochrona i prawo
- Ochrona gatunkowa
- Nie jest chroniony (rozporządzenie w sprawie ochrony gatunkowej grzybów, Dz.U. 2014 poz. 1408).
- Wykaz grzybów dopuszczonych do obrotu
- Jest w wykazie (poz. 27: maślak zwyczajny). Wykaz dotyczy handlu i skupu grzybów. Nie jest oceną Twojego okazu. Podstawa: Dz.U. 2026 poz. 258, zał. 1.
Stan prawny sprawdzono 19.10.2026.
Bezpieczeństwo
Pewność albo zostaw
Zbieraj tylko grzyby, które rozpoznajesz na pewno. Atlas pomaga się uczyć, ale nie zastępuje grzyboznawcy.
Pokaż grzyboznawcy
W sezonie grzyboznawcy w stacjach sanitarno-epidemiologicznych (sanepidzie) oceniają grzyby zbierane na własny użytek, zwykle bezpłatnie. Przynieś grzyby świeże i całe, nieoczyszczone i niepokrojone.
Po zjedzeniu podejrzanego grzyba dzwoń 112
Nie czekaj na objawy. Zachowaj resztki grzybów i potrawy.
Źródła
Opis napisaliśmy na podstawie faktów z kilku niezależnych źródeł. Treść czeka na recenzję mykologa.
Pokaż źródła (8)
- Wojewoda W. 2003. Checklist of Polish larger Basidiomycetes. IB PAN, Kraków
- Wikipedia (pl): Maślak zwyczajny
- First Nature (Kibby/Evans): Suillus luteus
- Snowarski M., Atlas grzybów Polski (grzyby.pl): Suillus luteus
- Kuo M., MushroomExpert.com: Suillus luteus
- First Nature (Kibby/Evans): Chalciporus piperatus
- Kujawa A., Ruszkiewicz-Michalska M., Kałucka I.L. (red.) 2020. Grzyby chronione Polski. Rozmieszczenie, zagrożenia, rekomendacje ochronne. ISRL PAN, Poznań
- Snowarski M., Atlas grzybów Polski (grzyby.pl): Suillus variegatus (porównanie z Chalciporus piperatus)
Wersja treści: a1-2026-10-19.
Zgłoś błądOdpisujemy zwykle w ciągu 3 dni roboczych.