Purchawka gruszkowata
Apioperdon pyriforme
Inne nazwy: lignopurchawka gruszkowata
Mała, gruszkowata purchawka rosnąca gęstymi kępami na butwiejącym drewnie.
Zbierany jako grzyb jadalny. Zanim zjesz, pokaż grzyboznawcy.
Zbieraj wyłącznie młode owocniki, całe białe i jednolite w środku. Podobnie wyglądają młode muchomory i tęgoskór cytrynowy, które są trujące.
Jak rozpoznać
- Kapelusz
- Brak kapelusza. Owocnik gruszkowaty, 2–5 cm wysokości, białawy, potem ochrowy do brązowego, drobno brodawkowaty, z otworem na szczycie.
- Spód kapelusza
- Brak blaszek i rurek. Zarodniki powstają w środku i wydostają się przez otwór na szczycie.
- Trzon i nasada
- Dolna część zwęża się w krótki nibytrzon. U nasady wyraźne, białe sznury grzybni wrośnięte w drewno.
- Miąższ
- Wnętrze młodego owocnika białe i jednolite. Potem oliwkowobrązowe i pyliste, a nibytrzon długo pozostaje biały.
Nie sprawdzaj grzybów smakiem.
Z czym można pomylić
- Muchomory w stadium jaja (np. muchomor zielonawy)śmiertelnie trujący
Rosną na ziemi, a na przekroju widać w nich zarys kapelusza, blaszek i trzonu. Śmiertelnie trujące.
- Tęgoskór cytrynowytrujący
Rośnie na ziemi, ma grubą, twardą skórkę z łuskami i szybko ciemniejące, fioletowoczarne wnętrze. Trujący.
Rośnie na ziemi, nie na drewnie, i ma wyraźne, stożkowate kolce.
Żadna pojedyncza cecha nie wystarcza. Jeśli którejś nie możesz sprawdzić, zostaw grzyb.
Kiedy i gdzie
- Kiedy
- Od czerwca do listopada, czasem do grudnia.
- Gdzie
- Na butwiejącym drewnie – pniakach, gałęziach i korzeniach, głównie drzew liściastych. Rośnie gęstymi kępami w lasach, parkach i ogrodach, czasem nad zakopanym drewnem.
Ochrona i prawo
- Ochrona gatunkowa
- Nie jest chroniony (rozporządzenie w sprawie ochrony gatunkowej grzybów, Dz.U. 2014 poz. 1408).
- Wykaz grzybów dopuszczonych do obrotu
- Nie ma go w wykazie. Wykaz dotyczy handlu i skupu grzybów. Nie jest oceną Twojego okazu. Podstawa: Dz.U. 2026 poz. 258, zał. 1.
Stan prawny sprawdzono 19.10.2026.
Bezpieczeństwo
Pewność albo zostaw
Zbieraj tylko grzyby, które rozpoznajesz na pewno. Atlas pomaga się uczyć, ale nie zastępuje grzyboznawcy.
Pokaż grzyboznawcy
W sezonie grzyboznawcy w stacjach sanitarno-epidemiologicznych (sanepidzie) oceniają grzyby zbierane na własny użytek, zwykle bezpłatnie. Przynieś grzyby świeże i całe, nieoczyszczone i niepokrojone.
Po zjedzeniu podejrzanego grzyba dzwoń 112
Nie czekaj na objawy. Zachowaj resztki grzybów i potrawy.
Źródła
Opis napisaliśmy na podstawie faktów z kilku niezależnych źródeł. Treść czeka na recenzję mykologa.
Pokaż źródła (7)
- Wojewoda W. 2003. Checklist of Polish larger Basidiomycetes. IB PAN, Kraków (hasło Lycoperdon pyriforme)
- O'Reilly P. First Nature: Lycoperdon pyriforme – Stump Puffball
- Snowarski M. Atlas grzybów Polski (grzyby.pl): Apioperdon pyriforme
- Wikipedia (pl): Purchawka gruszkowata (lignopurchawka gruszkowata)
- Wikipedia (en): Scleroderma citrinum (liczona razem z S4 jako jedno źródło)
- Snowarski M. Atlas grzybów Polski (grzyby.pl): Lycoperdon perlatum – gatunki podobne
- O'Reilly P. First Nature: Scleroderma citrinum – Common Earthball
Wersja treści: a1-2026-10-19.
Zgłoś błądOdpisujemy zwykle w ciągu 3 dni roboczych.