Purchawka chropowata
Lycoperdon perlatum
Inne nazwy: purchawka perełkowata, purchawka chropawa
Biała, później brązowawa purchawka w kształcie odwróconej gruszki, pokryta drobnymi, łatwo ścieralnymi kolcami.
Zbierany jako grzyb jadalny. Zanim zjesz, pokaż grzyboznawcy.
Zbieraj wyłącznie młode owocniki, całe białe i jednolite w środku. Podobnie wyglądają młode muchomory i tęgoskór cytrynowy, które są trujące.
Jak rozpoznać
- Kapelusz
- Brak kapelusza – owocnik w kształcie odwróconej gruszki, 3–8 cm wysokości. Młody biały, potem ochrowy do brązowego, z otworem na szczycie.
- Spód kapelusza
- Brak blaszek i rurek. Powierzchnię pokrywają drobne, stożkowate kolce, które odpadają i zostawiają siateczkę drobnych oczek.
- Trzon i nasada
- Dolna część zwęża się w krótki, gąbczasty nibytrzon. Nasada bez bulwy i bez pochwy.
- Miąższ
- Wnętrze młodej purchawki jest białe, jednolite i sprężyste. Potem żółknie, oliwkowieje i zamienia się w brązowy proszek zarodników.
Nie sprawdzaj grzybów smakiem.
Z czym można pomylić
- Muchomory w stadium jaja (np. muchomor zielonawy)śmiertelnie trujący
Wygląda jak białe jajo, ale na przekroju widać w nim zarys kapelusza, blaszek i trzonu. Śmiertelnie trujący.
- Tęgoskór cytrynowytrujący
Ma grubą, twardą, żółtawą skórkę z łuskami, a wnętrze szybko ciemnieje do fioletowoczarnego. Trujący.
Rośnie gęstymi kępami na drewnie, ma drobniejsze brodawki i białe sznury grzybni u nasady.
Żadna pojedyncza cecha nie wystarcza. Jeśli którejś nie możesz sprawdzić, zostaw grzyb.
Kiedy i gdzie
- Kiedy
- Od czerwca do listopada, czasem do grudnia.
- Gdzie
- W lasach liściastych i iglastych, w zaroślach i parkach, rzadziej na łąkach. Rośnie na ziemi wśród ściółki, zwykle w grupach.
Ochrona i prawo
- Ochrona gatunkowa
- Nie jest chroniony (rozporządzenie w sprawie ochrony gatunkowej grzybów, Dz.U. 2014 poz. 1408).
- Wykaz grzybów dopuszczonych do obrotu
- Nie ma go w wykazie. Wykaz dotyczy handlu i skupu grzybów. Nie jest oceną Twojego okazu. Podstawa: Dz.U. 2026 poz. 258, zał. 1.
Stan prawny sprawdzono 19.10.2026.
Bezpieczeństwo
Pewność albo zostaw
Zbieraj tylko grzyby, które rozpoznajesz na pewno. Atlas pomaga się uczyć, ale nie zastępuje grzyboznawcy.
Pokaż grzyboznawcy
W sezonie grzyboznawcy w stacjach sanitarno-epidemiologicznych (sanepidzie) oceniają grzyby zbierane na własny użytek, zwykle bezpłatnie. Przynieś grzyby świeże i całe, nieoczyszczone i niepokrojone.
Po zjedzeniu podejrzanego grzyba dzwoń 112
Nie czekaj na objawy. Zachowaj resztki grzybów i potrawy.
Źródła
Opis napisaliśmy na podstawie faktów z kilku niezależnych źródeł. Treść czeka na recenzję mykologa.
Pokaż źródła (7)
- Wojewoda W. 2003. Checklist of Polish larger Basidiomycetes. IB PAN, Kraków (hasło Lycoperdon perlatum)
- O'Reilly P. First Nature: Lycoperdon perlatum – Common Puffball
- Snowarski M. Atlas grzybów Polski (grzyby.pl): Lycoperdon perlatum
- Wikipedia (pl): Purchawka chropowata
- O'Reilly P. First Nature: Scleroderma citrinum – Common Earthball
- Snowarski M. Atlas grzybów Polski (grzyby.pl): Scleroderma citrinum
- O'Reilly P. First Nature: Lycoperdon pyriforme – Stump Puffball
Wersja treści: a1-2026-10-19.
Zgłoś błądOdpisujemy zwykle w ciągu 3 dni roboczych.