Okratek australijski
Clathrus archeri
Inne nazwy: kwiatowiec australijski
Czerwony grzyb jak rozgwiazda: z białego „jaja” wyrastają 4–6 czerwonych ramion z ciemnym, cuchnącym śluzem.
Niejadalny. Nie zbieraj go do jedzenia.
Młode, białe „jajo” można pomylić z purchawką albo młodym, śmiertelnie trującym muchomorem. Jeśli nie masz pewności, nie zbieraj.
Jak rozpoznać
- Kapelusz
- Brak kapelusza. Z „jaja” wyrasta 4–6 (rzadko 8) ramion długich do 10 cm, rozłożonych jak macki. Od środka jaskrawoczerwone, z zewnątrz bledsze.
- Spód kapelusza
- Brak blaszek i porów. Wewnętrzna strona ramion pokryta oliwkowobrązowym do czarnego, cuchnącym śluzem z zarodnikami.
- Trzon i nasada
- Krótka, biaława, gąbczasta podstawa ramion; u dołu tkwi w rozerwanej osłonie „jaja”.
- Miąższ
- „Jajo” ma 2–5 cm, jest białe do białoszarego, częściowo w ziemi. W przekroju ma galaretowatą warstwę, a w środku zawiązek owocnika.
Nie sprawdzaj grzybów smakiem.
Z czym można pomylić
Młoda purchawka w przekroju jest jednolicie biała, bez galaretowatej warstwy.
- Muchomor zielonawy (sromotnikowy)śmiertelnie trujący
Młody muchomor w osłonie nie ma galaretowatej warstwy pod skórką. Jest śmiertelnie trujący.
- Sromotnik bezwstydnyniejadalny
Ma podobne „jajo” i zapach, ale dorosły jest wysoki, biały, z oliwkową główką, bez czerwonych ramion.
- Okratek czerwony
Tworzy czerwoną, ażurową kulę jak klatka, a nie rozłożone ramiona.
Żadna pojedyncza cecha nie wystarcza. Jeśli którejś nie możesz sprawdzić, zostaw grzyb.
Kiedy i gdzie
- Kiedy
- Od lipca do października.
- Gdzie
- Polany, skraje lasów, młode lasy z brzozą, sosną i osiką, łąki i sady. Rośnie na ziemi i ściółce, także na korze w ogrodach.
Gatunek obcy, zawleczony z Australii lub Nowej Zelandii; w Polsce od lat 70. XX wieku, głównie na południu, i wciąż się rozprzestrzenia.
Ochrona i prawo
- Ochrona gatunkowa
- Nie jest chroniony (rozporządzenie w sprawie ochrony gatunkowej grzybów, Dz.U. 2014 poz. 1408).
- Wykaz grzybów dopuszczonych do obrotu
- Nie ma go w wykazie. Wykaz dotyczy handlu i skupu grzybów. Nie jest oceną Twojego okazu. Podstawa: Dz.U. 2026 poz. 258, zał. 1.
Stan prawny sprawdzono 19.10.2026.
Bezpieczeństwo
Pewność albo zostaw
Zbieraj tylko grzyby, które rozpoznajesz na pewno. Atlas pomaga się uczyć, ale nie zastępuje grzyboznawcy.
Pokaż grzyboznawcy
W sezonie grzyboznawcy w stacjach sanitarno-epidemiologicznych (sanepidzie) oceniają grzyby zbierane na własny użytek, zwykle bezpłatnie. Przynieś grzyby świeże i całe, nieoczyszczone i niepokrojone.
Po zjedzeniu podejrzanego grzyba dzwoń 112
Nie czekaj na objawy. Zachowaj resztki grzybów i potrawy.
Źródła
Opis napisaliśmy na podstawie faktów z kilku niezależnych źródeł. Treść czeka na recenzję mykologa.
Pokaż źródła (10)
- Wojewoda W. 2003. Checklist of Polish larger Basidiomycetes. IB PAN, Kraków (Clathrus archeri)
- Wikipedia (pl): Okratek australijski
- Wikipedia (en): Clathrus archeri (z S2 liczone jako jedno źródło)
- O'Reilly P. First Nature: Clathrus archeri – Devil's Fingers
- Kuo M. MushroomExpert.com: Clathrus archeri
- Pietras M., Rudawska M., Iszkuło G., Kujawa A., Leski T. 2016. Distribution and molecular characterization of an alien fungus, Clathrus archeri, in Poland. Pol. J. Environ. Stud. 25(3): 1197–1204
- Instytut Ochrony Przyrody PAN: Gatunki obce w Polsce – Clathrus archeri
- O'Reilly P. First Nature: Clathrus ruber – Red Cage Fungus
- O'Reilly P. First Nature: Lycoperdon perlatum – Common Puffball (młode muchomory mylone z purchawkami)
- Foraging Course Company: Foraging guide – Stinkhorn („jaja” sromotnikowatych a młode muchomory)
Wersja treści: a1-2026-10-19.
Zgłoś błądOdpisujemy zwykle w ciągu 3 dni roboczych.