Sromotnik bezwstydny
Phallus impudicus
Inne nazwy: sromotnik smrodliwy, sromotnik śmierdzący
Wysoki, biały, gąbczasty grzyb z oliwkowym, śluzowatym szczytem i zapachem padliny; wyrasta z białego „jaja”.
Niejadalny. Nie zbieraj go do jedzenia.
Młode stadium – białe „jajo” – łatwo pomylić z purchawką albo młodym, śmiertelnie trującym muchomorem. Jeśli nie masz pewności, nie zbieraj.
Jak rozpoznać
- Kapelusz
- Stożkowata główka, 2–5 cm, z siateczką komórek, pokryta oliwkowozielonym, cuchnącym śluzem. Gdy owady zjedzą śluz, główka jest jasna i dziurkowana.
- Spód kapelusza
- Brak blaszek i porów. Zarodniki są w śluzie na główce.
- Trzon i nasada
- Biały, gąbczasty, kruchy, pusty w środku, 10–25 cm. U nasady biała, błoniasta pochwa – resztka „jaja”.
- Miąższ
- „Jajo” ma 4–6 cm, jest białe lub kremowe, z grubym sznurem grzybni u dołu. W przekroju widać galaretowatą warstwę, a w środku biały zawiązek trzonu.
Nie sprawdzaj grzybów smakiem.
Z czym można pomylić
Młoda purchawka w przekroju jest jednolicie biała, bez galarety i bez zawiązka trzonu w środku.
- Muchomor zielonawy (sromotnikowy)śmiertelnie trujący
Młody muchomor w białej osłonie nie ma pod skórką galaretowatej warstwy. Jest śmiertelnie trujący.
- Sromotnik fiołkowy
„Jajo” i pochwa mają fioletowy lub różowawy odcień, a zapach jest słabszy.
Stary sromotnik bez śluzu przypomina smardza, ale ma pochwę u nasady i rośnie latem, a smardze wiosną.
Żadna pojedyncza cecha nie wystarcza. Jeśli którejś nie możesz sprawdzić, zostaw grzyb.
Kiedy i gdzie
- Kiedy
- Od czerwca do października, czasem do listopada.
- Gdzie
- Różne lasy, parki i ogrody, często blisko butwiejącego drewna. Rośnie na ziemi, pojedynczo lub w grupach.
Zapach padliny czuć z daleka; zwabia muchy, które roznoszą zarodniki.
Ochrona i prawo
- Ochrona gatunkowa
- Nie jest chroniony (rozporządzenie w sprawie ochrony gatunkowej grzybów, Dz.U. 2014 poz. 1408).
- Wykaz grzybów dopuszczonych do obrotu
- Nie ma go w wykazie. Wykaz dotyczy handlu i skupu grzybów. Nie jest oceną Twojego okazu. Podstawa: Dz.U. 2026 poz. 258, zał. 1.
Stan prawny sprawdzono 19.10.2026.
Bezpieczeństwo
Pewność albo zostaw
Zbieraj tylko grzyby, które rozpoznajesz na pewno. Atlas pomaga się uczyć, ale nie zastępuje grzyboznawcy.
Pokaż grzyboznawcy
W sezonie grzyboznawcy w stacjach sanitarno-epidemiologicznych (sanepidzie) oceniają grzyby zbierane na własny użytek, zwykle bezpłatnie. Przynieś grzyby świeże i całe, nieoczyszczone i niepokrojone.
Po zjedzeniu podejrzanego grzyba dzwoń 112
Nie czekaj na objawy. Zachowaj resztki grzybów i potrawy.
Źródła
Opis napisaliśmy na podstawie faktów z kilku niezależnych źródeł. Treść czeka na recenzję mykologa.
Pokaż źródła (8)
- Wojewoda W. 2003. Checklist of Polish larger Basidiomycetes. IB PAN, Kraków (Phallus impudicus)
- Wikipedia (pl): Sromotnik bezwstydny
- Wikipedia (en): Phallus impudicus (z S2 liczone jako jedno źródło)
- O'Reilly P. First Nature: Phallus impudicus – Stinkhorn
- Kuo M. MushroomExpert.com: Phallus impudicus
- Emberger G. Fungi on Wood: Stinkhorn eggs (mushroomexpert.com)
- Foraging Course Company: Foraging guide – Stinkhorn (Phallus impudicus)
- O'Reilly P. First Nature: Lycoperdon perlatum – Common Puffball (młode muchomory mylone z purchawkami)
Wersja treści: a1-2026-10-19.
Zgłoś błądOdpisujemy zwykle w ciągu 3 dni roboczych.